
شهرام ناظری، متولد ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه، یک خواننده و موسیقیدان است. او دارای مدرک آموزش آزاد در رشته موسیقی است و از سن شش سالگی به خوانندگی علاقهمند شد. اکنون به عنوان “شوالیه آواز ایران” شناخته میشود و روزنامه نیویورک تایمز او را “بلبل فارسی” نامیده است.
.
نام : شهرام ناظری
تولد : ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ کرمانشاه، ایران
ملیت : ایرانی
سبک ها : موسیقی اصیل ایرانی
موسیقی کردی کرمانشاهانی
موسیقی مقامی ایرانی
ساز : سهتار
سالهای فعالیت : از ۱۳۵۴ تاکنون

بیوگرافی شهرام ناظری
شهرام ناظری در کوچهی یخچالی، در محلهی برزهدماغ در کرمانشاه، در خانوادهای کرد زبان و با علاقهای به موسیقی و شعر به دنیا آمد. او صدای دلنشین خود را از پدر و مادرش به یادگار دارد و از دوران کودکی توسط مادرش با شعر و آواز آشنا شد؛ پدرش نیز با صدای لطیف خود و آشنایی با نواختن سهتار و ردیفهای موسیقی ایرانی، او را به هنر موسیقی هدایت کرد. او از سبک و خوانندگان قدیمی، به ویژه «شیخ داوودی»، خواننده بزرگ آن زمان الهام گرفته و دانش خود را به فرزندش منتقل کرده است.

اصالت و خانواده شهرام ناظری
عموی من، منوچهرخان ناظری، یک فیلسوف بزرگ بود؛ حضور، وجود و حتی ظاهر او سمبلیک بود، و عموی دیگرم، نصرت الله خان ناظری، یک نوازنده تار بود.
حاجی خان ناظری، عضو بزرگ خاندان ناظری، نوازنده تار بود و شاگرد درویش خان کلنل وزیری. همچنین، کیخسرو پورناظری نیز از استادان موسیقی ملی ایران شناخته میشد.
در سن ۷ سالگی، شهرام ناظری اولین برنامهٔ هنری خود را در رادیوی کرمانشاه با همراهی تار درویشی، یکی از نوازندگان معروف آن دوران در کرمانشاه، اجرا کرد. سپس در سن ۱۱ سالگی، توانست در رادیو و تلویزیون ایران چند برنامهٔ دیگر آواز ایرانی را اجرا کند.

شروع موسیقی شهرام ناظری
پس از آن، زیر نظر نورعلی خان برومند، آثار گذشتگان موسیقی را فراگرفت و همچنین از محضر استاد عبدالله خان دوامی نکتهها آموخت. وی همچنین از استادانی چون محمود کریمی، عبدالعلی وزیری و حسین قوامی نیز نکتهها و ظرایف آوازی را فرا گرفت.
شهرام ناظری همزمان با آموختن آواز، به آموختن ساز سه تار نیز پرداخت. او از استاد احمد عبادی بیشترین حشر و نشر را فرا گرفت و از دیگر استادانی مانند محمود تاجبخش، جلال ذوالفنون، و محمود هاشمی (سازنده معروف سه تار) نیز نکتهها آموخت. در ضمن، در دورهای که رضا قاسمی در آلبوم گل صدبرگ با ناظری همکاری میکرد، از وی نکات قابل توجهی فرا گرفت.
شهرام ناظری در بیشتر آثار خود از شعرهای مولانا بهره بردهاست و در طول ۳۰ سال فعالیت هنری، توانسته سبک جدیدی از موسیقی را که آمیخته به ادبیات حماسی و عرفانی ایران است، بهوجود آورد. او علاوه بر استفاده از شعرهای مولوی، به استفاده و استوارسازی شعر معاصر پارسی بر روی موسیقی سنتی ایرانی نیز پیشرو بودهاست. به علاوه، او از اولین کسانی بوده که با استفاده از موسیقی مقامی، اشعار شاهنامهٔ فردوسی را اجرا کردهاست. شهرام ناظری تا کنون بیش از ۴۰ آلبوم موسیقی منتشر کردهاست.

سبک آثار شهرام ناظری
شهرام ناظری خوانندهای است که در آثارش روحیهای تکرارناپذیر دارد و همواره تلاش نمودهاست که نگرش و تجربهای جدید را در آواز و موسیقی بهوجود آورد. وی تحریرهای ریتمیک و خاصی را از سالهای پایانی دهه هفتاد خورشیدی در آثارش استفاده نمودهاست، از جمله این آثار میتوان به آلبومهای “ساز نو آواز نو”، “سفر به دیگر سو”، “لولیان” و “مولویه” (شور رومی) اشاره کرد.
.

کنسرت های شهرام ناظری
شهرام ناظری در سراسر جهان در سالنها و فستیوالهای بزرگ برنامهها و کنسرتهایی اجرا نمودهاست. جشنواره موسیقی اکس-آن-پروانس، جشنواره موسیقی آوینیون، تئاتر دلاویل پاریس، جشنواره سامر توکیو، سالن تئاتر دالبی لسآنجلس، رویال آلبرت هال، جشنواره دل پوپولو در ایتالیا، جشنواره بیت الدین لبنان، ارکستر فیلارمونیک کلن آلمان، مجمع انجمن آسیا، مؤسسه جهانی موسیقی بروکلین، آکادمی موسیقی بام نیویورک، جشنواره اروپا رم، جشنواره موسیقی سائوپائولو، و جشنواره موسیقی فاس مراکش و اجرا در شهرهای ونیز، بارسلونا، مادرید، ژنو، بروکسل، آمستردام، استکهلم، اسلو و کپنهاگ از جمله بزرگترین اجراهای جهانی شهرام ناظری به شمار میرود.

ازدواج و همسر و فرزند شهرام ناظری
استاد شهرام ناظری سالهاست که ازدواج کرده و تنها یک پسر به نام حافظ دارد. حافظ ناظری در سال ۱۳۵۸ در تهران متولد شده است و در حال حاضر کنار پدر خود که خواننده، نوازنده و آهنگساز است، فعالیت میکند.
شکایت از صدا و سیما: در سال ۹۷، شهرام ناظری از صدا و سیما به دلیل اینکه بدون اجازه از او ۴۰ سال آثارش را پخش کرده بود، شکایت کرد. او اعلام کرد که آنها حق کپیرایت آثار او را در نظر نگرفتند و حتی از پرداخت حقوق عادی ثابت او هم خودداری کردند.
از سال ۱۳۵۴ با تشویق هوشنگ ابتهاج (ه.ا.سایه)، شاعر بزرگ ایران، و با تأیید استاد نورعلی برومند، وارد رادیو ایران شدم.

استخدام شهرام ناظری در رادیو
اولین کار خودم، با تلفیقی از شعر شیخ بهایی به صورت یک تصنیف و مثنوی “نی نامه” مولانا جلالالدین بلخی با تار استاد محمدرضا لطفی، پخش شد.
در سال ۱۳۵۵، وقتی ۲۷ ساله بودم، در نخستین آزمون موسیقی سنتی ایران با نام باربد شرکت کردم و مقام نخست را در رشته آواز به دست آوردم.
در سال ۱۳۵۶ همراه با گروه سماعی به سرپرستی اصغر بهاری و حسن ناهید برای اجرای کنسرت در جشنواره توس انتخاب شدیم و یک سال بعد هم راهی جشنواره موسیقی شیراز شدیم.

انقلاب اسلامی و استعفای شهرام ناظری از رادیو
در فضای سال ۱۳۵۷ من انقلابی بودم و مقید به یک چهارچوبهایی شدم که با کارهای مبتذل و مخالف با اصول هنر مخالفت میکردم و مقابل این کارها میایستادم.
به خاطر همین وقتی زمزمه انقلاب بالا گرفت ما جزو اولین گروههایی بودیم که از رادیو، دستهجمعی به همراه تمام موزیسینهای معروف استعفا کردیم.
این گروه، همان جماعتی شد که بعد انقلاب کانون هنری چاووش را تاسیس کرد.
۳ – ۲ سال که از انقلاب گذشت، موسیقی هم دوره گذارش را طی کرد و وارد فضای موسیقی واقعی شدم و اولین کسی که در ایران به این مفهوم رسیدم.
در سال ۱۳۵۸، سه کار به اسم “بنمای رخ”، “از صدای سخن عشق” و “موسی و شبان” از من منتشر شد که فصل دیگری در زمینه موسیقی سنتی ایران باز شد.
آلبوم “گل صدبرگ” در سال ۱۳۶۰ منتشر و پرتیراژترین نوار موسیقی اصیل تاریخ ایران شد که در میان ایرانیان داخل و خارج کشور، اثر محبوبی شناخته شد.
تاثیرگذاری اشاین آلبوم برای مردم به خصوص نسل جوان غیرقابل انکار است. آن اثر، ارزشهای خاصی داشت و حتی یک موج انقلابی در میان جوانان برای گرایش به موسیقی اصیل ایرانی ایجاد کرد.

اجرای موسیقی نوین توسط شهرام ناظری
در دهه هشتاد خورشیدی به پژوهش و مسیریابی برای آرایه موسیقی نوین پرداختم.
پژوهش بر نحوه اجرای شاهنامه فردوسی و پروژهٔ مولوی که در سال جهانی مولانا از فعالیتهای وی در این سالها میباشد.
من در این سالها چندین آلبوم دیگر منتشر کردم که آثار آواز اساطیر، لیلی و مجنون، لولیان، مولویه (شور رومی) و سفر عسرت از آن جمله میباشند.
در سال ۱۳۸۶، آلبوم “مولویه” با صدای من منتشر شد که در خارج از کشور با نام “شور رومی” شناخته میشد.

شناخت شهرام ناظری در عرصه بین المللی
این آلبوم در همان سال نامزد دریافت جایزه گرمی ایالات متحده نیز شد و “دیپاک چوپرا”، فیلسوف هندی آمریکایی الاصل نیز در این آلبوم حضور داشت.
چاووش 2 1357
چاووش 3 1357
چاووش 4 1357
چاووش 7 1358
چاووش 8 1357–59
مثنوی موسی و شبان 1358
صدای سخن عشق 1358
باد صبا می آید 1360
بشنو از نی اجرا در 1360
گل صدبرگ 1360
لاله بهار 1360
نوروز 1362
بنمای رخ 1363
یادگار دوست 1363
بهاران آبیدر 1364
کیش مهر 1365
بی قرار 1366
زمستان 1366
در گلستانه 1366
شورانگیز 1367
ساقی نامه 1 1367
ساقی نامه 2 1367
آتشی در نیستان 1367
سخن تازه 1367
کنسرت اساتید موسیقی ایران 1368
کنسرتی دیگر 1368
لیلی و مجنون 1368
چشم به راه اردیبهشت 1370
حیرانی 1375
ساز نو آواز نو 1377
کنسرت 77 1377
سفر به دیگر سو 1377
آواز اساطیر 1379
غم زیبا 1382
لولیان 1384
بیست سال با آثار پرویز مشکاتیان 2 زمستان 1385
مولویه (شور رومی) 1386
سفر عسرت 1388
امیرکبیر 1390
کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان 1390
بعد یازدهم 1392
درفش کاویانی، کاوه آهنگر 1393
رقصانه 1394
– دریافت جایزهٔ «کونکورز» موسیقی فولکلور در سال ۱۹۷۵.
– دریافت جایزهٔ «بهترین موسیقی عرفانی جهان» در جشنوارهٔ فاس مراکش در سال ۱۹۹۷ (پس از دریافت این جایزه، از سوی مطبوعات آمریکا لقب “پاواروتی ایران” را نیز دریافت کرد).
– دریافت جایزه ویژه شهر ارواین ایالت کالیفرنیا برای گسترش پیام معنوی مولانا و صلح از طریق زبان موسیقی در سال ۲۰۰۶.
– دریافت نشان «لژیون دونور» از سوی دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷.
– دریافت نشان «شوالیه ادب و هنر» از سوی دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷.
– دریافت عنوان هنرمند برتر آسیا از طرف مجمع آسیاسوسایتی در سال ۲۰۰۷.
– دریافت جایزهٔ «اسطورهٔ زنده» از دانشگاه یوسیاِلاِی.
– دریافت نشان طلایی سماع بارگاه مولانا از دست اسین چلبی نواده مولانا در سال ۱۳۸۶ در شهر قونیه ترکیه و انتخاب به عنوان رئیس افتخاری مرکز مولانا پژوهی دانشگاه سلجوق در ایران.
– دریافت کلید طلایی شهر خوی و مقبرهٔ شمس در جشنوارهٔ بینالمللی شمس تبریزی در آبان ۱۳۸۶.
– دریافت لوح سپاس از شهرداری شهر ایرواین کالیفرنیا به پاس قدردانی از تلاشهای شهرام ناظری در ترویج پیام معنوی صلح در قالب موسیقی و شعرهای مولوی.
– نامگذاری روز ۲۵ ماه فوریه سال ۲۰۰۶ به نام «شهرام ناظری»، توسط رئیس شواری شهر و شهردار سن دیه گو در حوزهٔ جغرافیایی سندیهگوی ایالت کالیفرنیا. در مدت کوتاهی پس از این نامگذاری، کنگرهٔ آمریکا نیز با اهدای لوح سپاس از وی تقدیر نمود.
– دریافت تقدیرنامه از سوی دانشگاه هاروارد به دلیل نقش مؤثر ناظری در معرفی مولوی به دنیای غرب و نوآوری در موسیقی ایرانی و جذب مخاطبان غربی.

































